Bu rehber; çerez türleri, açık rıza, CMP (Consent Management Platform), Consent Mode v2 ve SEO/Core Web Vitals etkilerini pratik bir çerçevede açıklar.
Çerezler, bir web sitesini ziyaret ettiğinizde tarayıcınıza kaydedilen küçük metin dosyalarıdır. Temel amaç; oturum yönetimi, tercihlerin hatırlanması, analitik ölçüm veya pazarlama hedeflemesidir. Ancak çerez yönetimi, sadece “çerez var/yok” konusu değildir; çerezlerin türlerine göre sınıflandırılması ve kullanıcıdan hukuka uygun rıza alınarak çalıştırılmasıdır.
İpucu: En doğru yaklaşım; “hangi çerez hangi amaçla çalışıyor?” sorusunu bir envanterle yanıtlamak ve her kategori için ayrı yönetim kuralı tanımlamaktır.
Türkiye’de KVKK, kişisel veri niteliği taşıyabilen çerezler için aydınlatma yükümlülüğü ve gerekli hallerde açık rıza yaklaşımını zorunlu kılar. Avrupa Birliği’nde GDPR ve ePrivacy yaklaşımı, özellikle zorunlu olmayan çerezlerde opt-in (aktif onay) beklentisini güçlendirir. Bu yüzden “kullanmaya devam ederek kabul etmiş sayılırsınız” mantığı pratikte çoğu senaryoda yetersiz kalır.
Not: Uygulama detayı sektöre/altyapıya göre değişebilir; hukuki çerçeve için danışmanlık alınması önerilir.
Örnek iç bağlantılar (URL’leri siz doldurun): Çerez Politikası • KVKK Aydınlatma Metni
Etkili bir çerez rıza yönetimi (CMP) için çerezleri aşağıdaki gibi kategorilere ayırmak iyi bir standarttır. Bu yaklaşım hem kullanıcıya netlik sunar hem de denetim/raporlama süreçlerini kolaylaştırır.
| Çerez Türü | Açıklama | İzin Gerekli mi? |
|---|---|---|
| Zorunlu Çerezler | Sepet, oturum, güvenlik, dil seçimi gibi temel işlevler. | Genelde hayır (aydınlatma gerekir) |
| Tercih Çerezleri | Kişiselleştirme ve kullanıcı tercihlerinin hatırlanması. | Çoğu senaryoda evet |
| Analiz Çerezleri | Trafik/performans ölçümü (örn. analitik araçlar). | Evet |
| Pazarlama Çerezleri | Reklam hedefleme, yeniden pazarlama, dönüşüm ölçümü. | Evet |
Sitenizde çerez süreçlerini ölçekli ve sürdürülebilir biçimde yönetmek için şu adımları bir “standart operasyon” gibi ele almak gerekir. Özellikle üçüncü taraf script yoğunluğu olan sitelerde manuel takip zorlaşır.
Sayfalarınızda çalışan tüm scriptleri tarayın ve envanterleyin. Farkında olunmayan üçüncü taraf scriptler (ör. piksel/ısı haritası araçları) arka planda çerez bırakabilir. Doğru CMP, bu envantere göre otomatik sınıflandırma ve kontrol sağlayabilir.
Çerez politikanızda; hangi verinin hangi amaçla toplandığı, veri saklama süresi, kişisel veri işleme, üçüncü taraf alıcılar ve kullanıcının tercihlerini nasıl değiştireceği net olmalıdır. Bu sayfa SEO açısından da önemlidir; kullanıcı güveni ve şeffaflık sinyali üretir.
Banner, kullanıcıyı boğmadan net seçenekler sunmalıdır. Mobilde ekranı tamamen kaplayan agresif tasarımlar UX’i düşürür ve ölçüm performansınızı etkileyebilir. Ayrıca banner açıldığında sayfa düzenini zıplatmamak için CLS etkisini minimize edin.
Reklam ve ölçüm tarafında, kullanıcı rızasına göre sinyal üretimi kritik hale geldi. Uygulamada amaç; onay yokken pazarlama/analitik etiketlerini çalıştırmamak ve gerekli yerlerde “rıza durumunu” doğru iletmektir. (Detay, kullandığınız etiket altyapısı ve CMP entegrasyonuna bağlıdır.)
Çerez yönetimi doğrudan bir “sıralama faktörü” gibi görünmese de, kullanıcı güveni ve site kalitesi sinyallerini güçlendirir. Sağlam bir yapı; E-E-A-T algısını (deneyim, uzmanlık, otorite, güven) destekler. Ayrıca teknik tarafta CMP’nin performans etkisi önemlidir: banner ve script yönetimi Core Web Vitals metriklerini bozmamalıdır.
Üçüncü taraf çerezlerin kısıtlandığı senaryolarda işletmelerin birinci taraf veri (first-party data) stratejileri öne çıkar. Bu yeni dönemde “rıza yönetimi”, sadece uyum değil; aynı zamanda şeffaflık üzerinden güven ilişkisi kurmanın ana parçasıdır. Doğru CMP; veri minimizasyonu, kategori bazlı kontrol ve denetlenebilir kayıt (log) yaklaşımıyla avantaj sağlar.
KVKK kapsamında idari yaptırımlar ve itibar kaybı riski doğabilir. Ayrıca ölçüm/reklam tarafında uyum eksikliği performansı olumsuz etkileyebilir.
Küçük siteler için bazı senaryolarda yeterli olabilir; ancak trafik yüksekse, çok sayıda script varsa ve güncel uyumluluğu takip etmek gerekiyorsa profesyonel CMP daha sürdürülebilirdir.
Çoğu yaklaşımda zorunlu çerezler için rıza aranmaz; ancak kullanıcıyı bilgilendirmek (aydınlatma) gerekir.
En iyi uygulama olarak kullanıcıya dengeli seçenek sunmak (kabul / reddet / ayarlar) şeffaflık ve kullanıcı güveni açısından önerilir.
Rıza durumuna göre ölçüm ve reklam sinyallerinin uyumlu yönetilmesine yardımcı olur. Uygulama detayı etiket altyapısına göre değişir.
Tek başına “sıralama yükseltme” vaadi doğru olmaz; ama güven, şeffaflık ve performans (Core Web Vitals) tarafında doğru kurulum dolaylı fayda sağlayabilir.
